Seyahat planı yapan gezginlerle eve dönmeye çalışan Odysseus’un ortak bir noktası var: İkisinin hikayesi de rotaya karar vermekle başlıyor. Christopher Nolan’ın The Odyssey uyarlaması günlük sohbetlerin konusu olmuşken biz de bu yolculuğun izini Truva’dan İthaka’ya kadar sürmek istedik.
Destandaki rota, Çanakkale’deki Truva’dan İyon Denizi’ndeki İthaka’ya uzanıyor. Aradaki durakların çoğu kesin değil. Bu nedenle filmde yaşananların ayrıntılarına girmeden, Odysseia’nın bugünkü Akdeniz haritasında karşılık bulan kıyılarına bakacağız. Ucuz uçak biletini nerede bulabileceğini zaten biliyorsun.
Odysseia Destanı Nerede Geçiyor?
Odysseus’un rotasını bugünün haritasına yerleştirdiğinde karşına düz bir eve dönüş yolundan çok Türkiye, Yunanistan, Tunus, İtalya ve Malta arasında dolaşan epey dolambaçlı bir çizgi çıkıyor.
Üstelik neredeyse her kıyının anlatacak kendi Odysseus hikayesi var. Harita bulanıklaştıkça seçeneklerin artması da işin güzel tarafı.
Rotanın ilk ve son duraklarının Truva ve İthaka olduğu biliyoruz. Aradaki adalar ve kıyılar ise antik kaynaklara, coğrafi betimlemelere ve yerel anlatılara göre değişiyor. Homeros bir konum pini bırakmadığı için bu rotayı kesin bir güzergahtan çok mitolojik dünyayı bugünün Akdeniz’inde takip eden bir keşif haritası olarak düşünebilirsin. Kaşif moduna geçtiysen rotamıza başlayalım.
Truva Antik Kenti: Odysseus’un Yolculuğunun Başlangıcı
Destandaki Truva, Çanakkale’nin Tevfikiye Köyü yakınlarındaki Troya Antik Kenti ile özdeşleştiriliyor. Yaklaşık 4.000 yıllık geçmişe sahip alanda farklı dönemlerde üst üste kurulmuş yerleşimlerin kalıntılarını görüp hemen yakındaki Troya Müzesi’nde bölgenin arkeolojik hikayesini takip edebilirsin.
Kentin katmanları arasında yürürken aynı yerde kaç farklı Troya’nın kurulup yıkıldığını görünce destanın neden hala bu kadar güçlü olduğunu daha iyi anlayacaksın.
Müzenin dikkat çekici parçalarından biri, üzerinde Luvi hiyeroglifleri bulunan çift taraflı tunç mühür. Bir katip ve eşine ait olduğu düşünülen bu küçük buluntu, Troya’nın Anadolu’nun dil ve yazı dünyasıyla bağını gösteriyor. Bu başka bir seyahatin konusu ama Luvi izlerini Adana’ya kadar sürmek istersen Seyhan’daki Antik Luvi Kültür Merkezi’ne uğrayabilir, ucuz Adana uçak bileti seçeneklerine göz atabilirsin.
Troya’ya ulaşmak için ucuz Edremit uçak bileti alarak Balıkesir Koca Seyit Havalimanı’na gidebilir, buradan araçla Çanakkale yönüne devam edebilirsin.
Cerbe Adası: Lotus Yiyenlerin Ülkesi
Destandaki Lotus Yiyenlerin Ülkesi’nin Tunus’un güneyindeki Cerbe Adası olduğu düşünülüyor. İnsana evini ve yola çıkma nedenini unutturan lotus, eve dönmeye çalışan biri için pek iyi haber sayılmaz. Ancak beyaz evleri, hurma ağaçları ve uzun kumsalları görünce günümüz gezginlerinin burada kalmak istemesini anlamak kolay.
UNESCO listesindeki adada Houmt Souk’un eski kervansaraylarını, Guellala’nın çömlek atölyelerini ve Erriadh’ın duvarlarını açık hava galerisine çeviren Djerbahood’u görebilirsin. Cerbe’ye ulaşmak için önce Tunus’a gitmen gerekiyor.
Sicilya ve Etna Yanardağı: Kiklopların Ülkesi
Kiklopların Ülkesi’ni bugünün haritasında arayanların karşısına Sicilya’nın doğu kıyıları çıkıyor. Etna Yanardağı ile Aci Trezza arasında uzanan bölge bugün “Kikloplar Rivierası” adıyla biliniyor. Etna’nın lavlarla şekillenen yamaçlarını keşfedebilir, Aci Trezza açıklarındaki siyah bazalt kayalıkları görebilir ve Aci Castello’nun Norman Kalesi’nden kıyıyı izleyebilirsin. Kısacası tek gözlü devlere rastlamasan bile coğrafyanın dramatik tarafının yerli yerinde olduğunu görebilirsin.
Sicilya’ya ulaşmak için ucuz Roma uçak bileti alabilir, buradan iç hat uçuşuyla Katanya’ya geçebilirsin. Katanya hem Etna hem de Kikloplar Rivierası için iyi bir başlangıç noktası.
Eol Adaları: Rüzgarların Hakimi Aiolos’un Ülkesi
Sicilya’nın kuzeyindeki Eol Adaları, adını rüzgarların hakimi Aiolos’tan alıyor. Lipari, Vulcano, Salina, Stromboli, Panarea, Filicudi ve Alicudi’den oluşan volkanik takımadalar UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor.
Lipari’yi ada turlarının merkezi olarak kullanabilir, Vulcano’nun siyah kumsallarını veya Stromboli’nin aktif yanardağ manzarasını seçebilirsin. Yedi adayı tek geziye sığdırmak zorunda değilsin. Burada yönü rüzgara değil, feribot saatlerine bırakmak daha güvenli. Adalara ulaşmak için Katanya’dan Milazzo Limanı’na, buradan da feribotla seçtiğin adaya geçebilirsin.
Her adanın havası başka olduğu için kararını manzaraya mı, sessizliğe mi, yoksa yanardağlara mı yakın olmak istediğine göre verebilirsin.
Ponza Adası ve Circeo: Büyücü Kirke’nin Ülkesi
Kirke’nin yaşadığı Aiaia Adası’nın yeri de kesin değil. Lazio kıyılarındaki Ponza Adası ile bir zamanlar ada olan Monte Circeo, bu mitolojik durak için öne çıkan iki adres.
Ponza’da pastel renkli liman evlerini ve tekneyle ulaşılan kayalık koyları, Circeo’da ise San Felice’nin tarihi merkezini ve denize uzanan kayalık burnu keşfedebilirsin. İki noktaya da Roma uçak bileti alarak ulaşmak mümkün. Roma’dan San Felice Circeo’ya kara yoluyla; Ponza’ya ise Anzio, Formia veya Terracina’dan feribotla geçebilirsin.
Böylece aynı efsanenin hem ada hem de ana kara versiyonunu tek seyahatte karşılaştırabilirsin.
Sorrento’dan Messina Boğazı’na: Odysseia’nın Tehlikeli Suları
Positano ile Capri arasındaki Li Galli Adaları, Sirenlerin yaşadığı yerlerden biri olarak gösteriliyor. Bu üç küçük adayı Positano’dan kalkan teknelerle denizden görebilirsin. Sirenlerin sesini garanti edemeyiz, ama Amalfi kıyılarının manzarası dikkatini dağıtmakta oldukça başarılı.
Sicilya ile Calabria arasındaki Messina Boğazı ise Skylla ve Kharybdis anlatısına ev sahipliği yapıyor. Güçlü akıntılarıyla bilinen boğazı Sicilya’daki Capo Peloro’dan izleyebilir veya karşı kıyıdaki Scilla’nın balıkçı mahallesi Chianalea’yı gezebilirsin. Li Galli için Roma’dan Napoli ve Positano’ya, Messina için Katanya’dan tren ya da otobüsle boğaza ulaşabilirsin.
Mitolojik yaratıkların yerini feribotlar almış olsa da boğazın hareketli suları sahnenin etkisini hala koruyor.
Gozo Adası: Kalypso Mağarası ve Ogygia Efsanesi
Kalypso’nun yaşadığı Ogygia’nın, Malta takımadalarındaki Gozo olduğu düşünülüyor. Bu anlatının adadaki karşılığı, Ramla Koyu’na bakan Kalypso Mağarası. Mağaranın içi güvenlik nedeniyle kapalı olsa da seyir noktasından kızıl kumlu koyu izleyebilirsin.
Gozo’da ayrıca Victoria’daki Cittadella’yı, Ġgantija Tapınakları’nı ve Xwejni tuz tavalarını görebilirsin. Adaya ulaşmak için Malta Uluslararası Havalimanı’ndan Ċirkewwa Terminali’ne gidip yaklaşık 25 dakikalık feribot yolculuğuyla Mġarr Limanı’na geçmen gerekiyor.
Malta’ya göre daha sakin olan Gozo, uzun bir rotanın ortasında biraz yavaşlamak isteyenlere de iyi geliyor.
Korfu Adası: Phaiakların Ülkesi
Homeros’un Scheria adını verdiği Phaiakların ülkesinin, İyon Denizi’nin kuzeyindeki Korfu olduğu düşünülüyor. Denizcilikleriyle tanınan Phaiaklar için Adriyatik’in girişindeki bu yeşil ada oldukça uygun bir adres.
UNESCO listesindeki Korfu Eski Kenti’nde kaleler arasında yürüyebilir, Liston’dan Spianada Meydanı’na çıkabilir, şehirden uzaklaştığında Paleokastritsa’nın koylarına uğrayabilirsin. Korfu’ya ulaşmak için ucuz Atina uçak bileti alıp buradan iç hat uçuşuyla adaya geçebilirsin.
İthaka Adası: Odysseus’un Yolculuğunun Son Durağı
Haritanın diğer noktaları tartışmalı olsa da son durak daha net. Odysseus’un evinin, günümüzde İyon Adaları arasındaki Ithaki yani İthaka olduğu düşünülüyor. İthaka’nın başkenti Vathy’nin limanında yürüyebilir, Kioni ve Frikes’in kıyı köylerine uğrayabilir, Exogi yakınındaki “Homeros’un Okulu” olarak bilinen arkeolojik alanı görebilirsin.
Vathy’den kalkan teknelerle Gidaki Plajı’na geçmek ise adanın kıyılarını denizden keşfetmek için güzel bir seçenek.
İthaka’ya ulaşmak için Atina uçak bileti alıp Patras Limanı’ndan feribota binebilirsin. Daha kısa deniz yolculuğu için ise Atina’dan Kefalonya’ya uçup Sami Limanı’ndan İthaka’ya geçmek de mümkün.
Bu öneri ile yazımızın sonuna geliyoruz, ancak okumaya devam etmek istiyorsan “Before Üçlemesinden İlham Al: Romantik Avrupa Şehirlerine Yolculuk” başlıklı yazımıza geçebilirsin.
